Browse Tag: vrouwen

Waarom het tijd is om plezier terug te brengen in het menopauzedebat

In de media lijkt de menopauzale transitie louter een hormonaal verhaal: moet je nu wel of niet aan menopauzale hormoontherapie? Ook testosteron voor vrouwen krijgt aandacht [1]. Deze debatten zijn uiterst relevant, alleen voelt de lens te smal. Deze blik reduceert een complex proces tot één medische keuze en houdt zo bovendien een stereotiep beeld in stand: zin in en plezier van seks kent een één-op-één relatie met hormonen, en de verantwoordelijkheid daarvoor ligt voornamelijk bij vrouwen.
Het dominante verhaal over menopauze — achteruitgang, verlies van schoonheid en vruchtbaarheid — is niet abstract: mensen voelen dat verhaal in hun lichaam. De manier waarop hormonale veranderingen leiden tot een nieuwe manier van in het leven staan, een meer milde relatie met je lichaam, transformaties binnen partnerrelaties, aanwezige stressfactoren, het autonomer vormgeven van je leven en socioculturele verwachtingen rond ouder worden, … zijn evenzeer bepalend voor seksueel plezier als je laatste geprikte bloedspiegel. Laat dat nu precies zijn wat klinische richtlijnen benadrukken: bekijk menopauzale seksualiteit steeds in haar volle breedte — lichamelijk, psychologisch én sociaal [2].

Het ontbrekende verhaal: wat werkt wél?
Decennialang heeft menopauzaal onderzoek vooral klachten in kaart gebracht: minder zin in seks en toenemende vaginale droogte met als -logisch- gevolg pijn tijdens (vooral heteroseksuele) penetratieseks. Data van het Kinsey Institute tonen dat orgasmekwaliteit vaak stabiel blijft doorheen de menopauze én dat sommige vrouwen post-menopauzaal zelfs de plezierigste orgasmes van hun leven rapporteren [3]. Masturbatie is dan ook een onderschatte zelfzorg tool: uit een gecontroleerde studie blijkt dat regelmatige solo-seks menopauzale klachten zoals slaapproblemen en prikkelbaarheid vermindert — zeker wanneer vrouwen ook klaarkwamen [4]. Zo biedt masturbatie twee vliegen in één klap: beter stressmanagement én een daling van menopauzale symptomen. Waarom adviseert de zorg niet vaker dit gratis en veilig medicijn?
In grootschalig onderzoek duikt daarnaast een opvallende paradox op: verlangen en vaginale vochtigheid kunnen afnemen, maar orgasme en tevredenheid blijven verrassend stabiel. Wie regelmatig seks heeft, ervaart minder droogte, pijn en irritatie. Seksueel plezier en orgasme hoeven bovendien niet te verminderen met de leeftijd. Kortom: wie de lens verlegt van ‘verlies’ naar ‘wat werkt wél’, ziet ruimte voor seksueel plezier en herontdekking.

Seks verbreden voorbij penetratie
De gewoonte om penetratieseks als hoofdgerecht te blijven serveren binnen heteroseksuele relaties doet velen tekort, zeker wanneer seksuele pijn de kop op steekt. Pijn bij penetratie komt vaak voor tijdens de menopauze en wordt te vaak verkeerd of niet behandeld, terwijl er goede diagnose- en behandelmogelijkheden bestaan. Lokale oestrogeenbehandeling kan fysieke veranderingen aan de vulva voorkomen. Kinésitherapie helpt vrouwen om hun eigen bekkenbodem beter aan te voelen. Seksuologische zorg biedt ten slotte ruimte om na te denken over hoe je seksualiteit er verder uit mag zien — met of zonder partner.
Bovendien is wat voor velen het meest betrouwbaar plezier biedt net externe stimulatie. Vibratorgebruik is wijdverspreid en geassocieerd met betere seksuele functie. Om die reden horen speeltjes dan ook thuis in de menopauzale zorg: pijn is niet iets om ‘doorheen te bijten’, wel een stopteken van je lichaam en een signaal om je repertoire te verbreden en pijnvrij seksueel plezier centraal te stellen.

Lichaamsbeeld, autonomie en gender spelen een grotere rol dan hormonen
Wat je in de spiegel ziet, hoe veilig je je in je relatie voelt, hoeveel mentale ruimte je hebt en welke verwachtingen je omgeving op je projecteert: het kleurt allemaal je seksleven. Overzichtsstudies tonen aan dat factoren zoals lichaamsbeeld, stemming, relatiekwaliteit en kennis over de menopauze minstens even sterk samenhangen met seksueel functioneren en plezier als hormonale waarden. Ook leefstijl speelt een rol: stressregulatie, een realistische taakverdeling, voldoende slaap en beweging — en vooral je noden duidelijk uitspreken naar partner, gezin en werk. Deze componenten kleuren de beleving mee, ook in de peri-menopauze, die vaak tot een decennium of langer kan voorafgaan aan het stoppen van bloedingen.
Als we doen alsof al dan niet hormoongebruik de enige discussie is, dreigen we opnieuw in een discours te belanden waarin vrouwen het hele werk moeten doen: hun lichaam ‘fixen’, hormonen regelen, relaties ‘redden’. Leefstijl is niet alleen een persoonlijke keuze, maar ook een maatschappelijke kwestie. Partners, werkgevers, en de bredere omgeving kunnen een groot verschil maken: zich mee informeren, polsen naar concrete veranderingen en noden, verdeling van taken en mentale druk bespreken en aanpassen, …

Buiten de norm, geen goede zorg?
Het menopauzedebat is nog steeds vooral geschreven vanuit het perspectief van heteroseksuele cisgender vrouwen — mensen wiens genderidentiteit overeenkomt met het geslacht dat hen bij geboorte werd toegewezen. Lesbische, bi, queer, trans en non-binaire personen lijken nauwelijks deel uit te maken van dit denken. Een recente overzichtsstudie [5] vond slechts drie publicaties over hoe mensen buiten de cisgendergroep de menopauze ervaren.
Er ontbreekt niet alleen een duidelijke omschrijving van wat menopauze betekent voor trans mannen of non-binaire personen. Bovendien kan genderbevestigende testosterontherapie bepaalde klachten maskeren en sommige symptomen bij de opstart van hormoontherapie — zoals droogte, pijn of bloedingen in de genitale zone — lijken sterk op menopauzale klachten. Hoewel die klachten goed behandelbaar zijn met lokale oestrogenen, bestaat er geen enkel onderzoek naar hoe je dit het best aanpakt bij trans mannen en non-binaire personen. Het gevolg is voorspelbaar: wie buiten de norm valt, vindt moeilijker de weg naar goede zorg [6].

De menopauze is meer dan een hormonaal verhaal en seksualiteit tijdens de menopauze is meer dan een lijst klachten. Wie de blik verruimt — van verlies naar mogelijkheid, van hormonen naar ook oog voor de context — ziet een heel ander landschap: één waarin seksueel genot zich kan verdiepen, verschuiven en heruitvinden.

Oproep voor nieuwe studie
🔥 Om dit debat degelijk te voeren, hebben we studies nodig die sekspositiviteit centraal zetten. Daarom voeren de studenten van het Postgraduaat Seksuologie aan de Universiteit Gent een studie naar seksueel plezier tijdens de menopauzale transitie.
👥 We zoeken deelnemers die

  • minstens één jaar in een partnerrelatie zitten
  • ofwel peri-menopauzaal ofwel post-menopauzaal zijn
  • de afgelopen 6 maanden seksueel actief waren, solo en/of met een partner
  • de oproep richt zich tot iedereen die menopauzale veranderingen ervaart, inclusief trans mannen, non-binaire personen en andere genderdiverse mensen die (door hormonale en/of chirurgische trajecten) vergelijkbare klachten ervaren
    📝 Wat houdt deelname in?
    Invullen van een online vragenlijst, met een duurtijd van ongeveer 15 minuten.
    https://ugent.qualtrics.com/jfe/form/SV_1SJu5xYByGMZx9c

Auteur
Els Elaut (zij/haar) is klinisch psycholoog, klinisch seksuoloog VVS, gedragstherapeut en klinisch professor. Ze is verbonden aan het Centrum voor Seksuologie en Gender van het Universitair Ziekenhuis Gent en de vakgroep Inwendige Ziekten en Pediatrie van de Universiteit Gent. Vanuit deze functies staat ze aan het hoofd van de Gentse Postgraduaat Opleiding Seksuologie. Haar onderzoek in de seksuologie bouwt voort op een doctoraat naar de seksuele effecten van hormonale anticonceptie en seksuele beleving bij genderdiverse personen.

Bronnen
[1] Seymus, D. (2026, 7 februari). Hoe vrouwen jacht maken op testosteron: “niet alleen mijn libido was weg, ook mijn levenslust.” De Morgen.
[2] National Institute for Health and Care Excellence. (2024). Menopause: Identification and management (NICE Guideline NG23). https://www.nice.org.uk/guidance/ng23
[3] Graham, C.A., Ferrall, L., Lehmiller, J. (2025). Masturbation frequency and experiences among US women aged 40–65 years: comparisons across different stages of the menopause transition. Menopause, 32(10). DOI: 10.1097/GME.0000000000002597
[4] The Conversation. (2025). Does masturbating really help menopause symptoms? New research says yes. https://theconversation.com/does-masturbating-really-help-menopause-symptoms-new-research-says-yes-270146
[5] Xin M.Q.L., Lane R. (2025). Exploring the clinical, psychological, and social relevance of menopause for trans and gender diverse people: a qualitative study. Menopause, 32. DOI:10.1097/GME.0000000000002498
[6] Gravely, A.K., & Brotto, L.A. (2026). The non‑cisgender experience of menstruation and menopause: literature review and recommendations. Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada, 48(1). DOI: 10.1016/j.jogc.2025.103161

 

De beste gamesters zijn het best te intimideren: game identiteit.

Vrouwen maken zich zorgen om hun gameprestaties omdat ze als gamer vaker minder goed worden ingeschat. Dit heeft dan weer een negatieve invloed op hun game-ervaring. Inzichten verwerven in de culturele opvattingen van hoe de geslachten zich (zouden) gedragen is één stap om dit probleem aan te pakken.

Beeld je in dat je een atlete bent die in competitie moet gaan met een bende mannelijke atleten. Hoe zou je je voelen? Overtuigd van jezelf? Of eerder bedreigd?

Continue Reading

 

Vrouwen zijn niet beter in gedachten lezen dan mannen

Iedereen kent wel het stereotype dat vrouwen beter de gedachten van iemand kunnen lezen dan mannen dat kunnen. Vrouwen worden gezien als meer empatisch: ze zouden zich immers beter kunnen inleven in een gesprekspartner. Maar is dit ook zo? Zijn vrouwen echt beter in gedachten lezen?

‘Gedachten lezen’ meten

Om gedachten lezen te bestuderen hebben onderzoekers een heel bijzondere methode ontwikkeld: ze laten onderzoeksparticipanten met elkaar praten en dit terwijl ze gefilmd worden. Na afloop wordt er aan beiden gevraagd om afzonderlijk de opname te bekijken en te rapporteren wat ze tijdens het gesprek dachten of voelden maar niet hebben gezegd. Vervolgens vraagt men aan elke onderzoeksparticipant om te rapporteren wat hun gesprekspartner volgens hen dacht of voelde tijdens het gesprek. Daarna vergelijkt men de gerapporteerde gedachten/gevoelens van elke onderzoeksparticipant met wat deze volgens hun gesprekspartner heeft gedacht/gevoeld. Hoe groter de overeenkomst, hoe beter hun gesprekspartner dus hun gedachten en gevoelens heeft “gelezen”.

Vrouwen lezen gedachten niet beter dan mannen

Uit een heel aantal studies dat gebruik maakte van deze onderzoeksmethode bleek dat de gemiddelde score van vrouwen op “gedachten lezen” niet hoger lag dan die van mannen. Of het nu ging om het “lezen” van gedachten bij iemand van hetzelfde geslacht of iemand van het andere geslacht, of het nu ging om de gedachten van een vreemde of van hun partner, er bleek geen verschil tussen mannen en vrouwen.

Een kwestie van motivatie

Echter, in sommige studies vond men wel een verschil, en bleken vrouwen opmerkelijk beter dan mannen in het lezen van de gedachten van hun gesprekspartner. In de studies waar er geen verschil tussen vrouwen en mannen werd vastgesteld wisten onderzoeksparticipanten niet dat hun zogenaamde intuïtie werd gemeten. In de studies waar er wel sekseverschillen werd gevonden wisten ze dit wel.

Dit betekent dus dat vrouwen beter de gedachten van hun gesprekspartner lezen wanneer men ze eraan herinnert dat dit iets is dat vrouwen allicht beter kunnen dan mannen. Anders gezegd, vrouwen hebben van nature uit niet meer capaciteiten om gedachten te lezen dan mannen, maar ze doen wel harder hun best om aan het stereotype te beantwoorden als ze daar aan herinnerd worden.

Bij mannen werd hetzelfde effect teruggevonden. In een studie werd aan mannelijke deelnemers verteld dat een taak hun mate van intuïtie kon meten én dat ze geld konden verdienen met het juist “lezen” van de gedachten van hun gesprekspartner. En wat bleek: de prestatie van mannen evenaarde die van vrouwen.

Gedachten lezen: een kwestie van motivatie, niet van aanleg

De conclusie is dus dat vrouwen van nature uit niet beter gedachten kunnen lezen dan mannen. Het accuraat ‘lezen’ van andermans gedachten is vooral een kwestie van motivatie. Vrouwen kunnen wel beter gedachten lezen als men hen eraan herinnert dat zij daar als vrouw goed in zijn; mannen doen het dan weer beter als ze geld kunnen verdienen met gedachten lezen.

Referenties

  • Ickes (2003). Everyday mind reading. Prometheus Books.
  • Ickes (2009). Everyday mind reading. Exploring and improving empathic accuracy, our ability to guess the thoughts and feelings of other people. Psychology Today.
  • Ickes (2011) Everyday mind reading is driven by motives & goals. Psychological Inquiry, 22, 20-26.
  • Klein, K. J. K., & Hodges, S. D. (2001). Gender differences, motivation and empathic accuracy: When it pays to understand. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 720-730.

Auteur : Lesley Verhofstadt

Lesley Verhofstadt is Professor Relatie- en Gezinspsychologie aan de Universiteit Gent. Ze maakt deel uit van het UGent FamilyLab en doet wetenschappelijk onderzoek naar partnerrelaties en partnerrelatieproblematiek. Ze is partnerrelatietherapeut en mede-inrichter van de permanente vorming Relatie- en Gezinstherapie aan de Universiteit Gent.