Browse Category: Relaties

Seksuele gezondheid in Vlaanderen: de cijfers

Wetenschappers van de UGent, KU Leuven en het UZGent hebben voor het eerst representatieve cijfers verzameld over seksuele gezondheid in Vlaanderen. Dit lijkt misschien niet zo bijzonder maar dat is het wel. Het is immers de eerste wetenschappelijk studie die bij een representatieve groep van de Vlaamse bevolking op een uitgebreide manier betrouwbare gegevens verzamelt over allerhande thema’s gerelateerd aan seksuele gezondheid. De ‘Sexpert-studie’ wil bovendien ook een beleid inspireren, gericht op seksuele gezondheid.

De studie

De Sexpert-studie is gebaseerd op een representatieve steekproef van 1832 Vlamingen met een leeftijd tussen 14 en 80 jaar. Op toevallige basis selecteerden we adressen die we via het Rijksregister verkregen. De respondenten werden thuis bezocht door een interviewer die een uitgebreide vragenlijst afnam. Om zoveel als mogelijk sociaal wenselijke antwoorden te vermijden, vulden de respondenten alle gevoelige gegevens zelf in op een laptop zonder tussenkomst van de interviewer. De Sexpert-studie omvatte behalve een klassieke vragenlijst, tevens ook het verzamelen van speekselstalen. Op basis van die speekselstalen kunnen we op termijn ook nagaan in welke mate hormoonwaarden (testosteron, cortisol en androsteendione) en hormoongevoeligheid samenhangen met seksuele gezondheid.

De seksuele gezondheid van de Vlaming: een overwegend positief verhaal

Praten over seks

De meeste respondenten ervaren hun gezinsklimaat als eerder open met betrekking tot seks en relaties. Jongeren praten meer over seks en relaties in hun gezin dan dat ze daar behoefte aan hebben. Dit gaat een beetje in tegen de idee dat er weinig in het gezin kan gepraat worden over seks en relaties. Binnen de groep ouder dan 26 jaar geeft wel ongeveer 40% aan dat ze in hun gezin van herkomst met niemand hierover konden praten.

Tevredenheid met seksleven

Vlamingen zijn gemiddeld tevreden over hun seksleven. Er is ook een aanzienlijke groep die wel eens seksgerelateerde problemen ervaart (met betrekking tot zwangerschap, seksuele disfuncties,…) maar toch tevreden is over het seksleven. Soa’s komen verder relatief weinig voor en ook tienerzwangerschappen zijn heel erg zeldzaam. Wilde verhalen die mensen daaromtrent oppikken in de media blijken dus zeker niet erg gangbaar te zijn. Vlamingen hebben gemiddeld één keer per week seks maar achter dit gemiddelde schuilt nog heel wat variatie. Zo heeft ongeveer één op vijf de voorbije zes maanden geen seks gehad, een even groot deel twee keer per week en nog eens één op vijf heeft drie keer of meer seks per week.

De eerste keer

De meeste respondenten hebben hun ‘eerste keer’ seks als positief ervaren. De huidige generatie jongvolwassenen start vroeger met seks, maar ze zijn er daarom niet minder klaar voor: de leeftijd waarop men de eerste keer geslachtsgemeenschap had, is gedaald. Bij 65-plussers was dat op 21-jarige leeftijd. Bij de jongvolwassenen (18-29 jaar) is dat gemiddeld op 17 jaar. Maar gemiddeld genomen duurt het traject van de eerste tongzoen tot aan de eerste keer geslachtsgemeenschap, even lang bij alle leeftijdsgroepen. Ook hier dus geen doembeeld over een losgeslagen generatie jongeren.

Knelpunten?

Toch zijn er ook een aantal knelpunten die uit het onderzoek naar voor komen en die de aandacht verdienen. Dit is in het bijzonder het geval wat betreft seksuele disfuncties en ervaringen met grensoverschrijdend gedrag.

Seksuele disfuncties

Vrouwen rapporteren meer seksuele disfuncties dan mannen: 8% van de mannen, 20% van de vrouwen. Mannen hebben daarbij vooral last van ‘te veel zin in seks’, ‘te snel klaarkomen’, of ‘het niet kunnen krijgen/aanhouden van een erectie’. Vrouwen hebben vooral last van ‘geen orgasme kunnen krijgen’, ‘te weinig zin in seks’, ‘niet vochtig worden of het onvoldoende vochtig blijven van de vagina’. Het is ook een jammerlijke zaak dat weinig mensen hulp zoeken voor seksuele problemen: slechts één op tien mannen en één op vijf vrouwen. Het taboe met betrekking tot seksuele problemen speelt hier ongetwijfeld een rol. Sexpert wil samen met belanghebbende organisaties verkennen in welke mate laagdrempelige initiatieven genomen kunnen worden.

Grensoverschrijdend gedrag

In de Sexpert-studie werden ervaringen met seksueel grensoverschrijdend gedrag (i.e. SGG) uitgebreid in kaart gebracht. Zowel de minder ernstige (bv. ongewenste seksuele aanrakingen) tot de meer ernstige vormen (poging tot verkrachting en verkrachting) namen we op in dit onderzoek. Ook op dit vlak zijn vrouwen meer kwetsbaar dan mannen. 22% van de vrouwen rapporteren vóór de leeftijd van 18 jaar ervaringen met SGG, bij mannen is dat 11%. Na de leeftijd van 18 jaar betreft het 14% van de vrouwen en 2% van de mannen. Ongeveer één op tien van de vrouwen meldt zowel voor als na de leeftijd van 18 jaar een ervaring met verkrachting of poging tot verkrachting. Hoewel deze cijfers vergelijkbaar zijn met de beschikbare gegevens in de ons omringende landen blijven deze cijfers erg onrustwekkend.

Seksuele gezondheid in Vlaanderen: Een blik op de toekomst…

De Sexpert-studie wordt afgesloten eind oktober 2013. Opdat de onderzoeksresultaten ook effectief een impact zouden hebben, gaat het Sexpert-team in het voorjaar van 2013 contact opnemen met heel wat stakeholders (bv. Sensoa) om een insteek te kunnen leveren voor een beleid dat zich richt op een betere seksuele gezondheid in Vlaanderen. Daarnaast zullen er ook nog resultaten bekend worden gemaakt van een studie naar de seksuele gezondheid van holebi’s en van personen van Turkse en Marokkaanse origine.

Auteur: Alexis Dewaele

Alexis Dewaele behaalde een master in de psychologie en een doctoraat in de sociologie. Gedurende acht jaar werkte hij voor het Steunpunt Gelijkekansenbeleid (Universiteit Antwerpen – Universiteit Hasselt) waar hij onderzoek deed naar de maatschappelijke context van seksuele minderheden in Vlaanderen. Momenteel werkt hij aan de faculteit psychologie van de Universiteit Gent waar hij coördinator is van een grootschalige studie naar seksuele gezondheid in Vlaanderen (Sexpert). Zijn meest centrale onderzoeksthema’s zijn (seksuele) identiteit, sociale netwerken, minderheidsstress, mentaal welbevinden en seksuele gezondheid.

 

Betrapt, je ovuleert!

In het dierenrijk worden er – soms nogal drastische – signalen gegeven die verklappen wanneer vrouwen ovuleren en de cyclische vruchtbaarheid zijn hoogtepunt bereikt. Denk bijvoorbeeld aan het duidelijk opzwellen van ‘the attractive parts’ voor de mannetjes (bij chimpansees). Soms zal er ook tout court enkel seks plaatsvinden in de vruchtbare periode van de vrouw (bij ratten). Het is met andere woorden niet echt moeilijk voor het mannetje om in te schatten wanneer hij prijs kan hebben (noot: in het dierenrijk is ‘prijs hebben’ a good thing). Echter, ook bij de mens zou de man in staat zijn te weten wanneer zijn vrouwtje ovuleert en haar kansen om zwanger te raken dus het hoogst zijn. En dan bedoelen we niet op basis van de nukkigheid van de vrouw in kwestie en een kruisje op de kalender te zetten twee weken nadien.

Subtiele detectie wanneer vrouwen ovuleren

Het is namelijk onderzocht en gevonden dat ook bij de mens een paar fysieke kenmerken veranderen bij een vruchtbare vrouw. Hoewel iets subtieler dan bij chimpanseevrouwtjes, zijn het die fysieke veranderingen die de man toelaten (onbewust) de vruchtbare periode bij de vrouw te detecteren. De stem en lichaamsgeur van de vrouw veranderen en ze wordt als aantrekkelijker gepercipieerd rond het tijdstip van ovuleren. Die laatste conclusie werd onder meer getrokken op basis van een onderzoek bij strippers. Meisjes kregen in hun vruchtbare periode meer fooi dan daarbuiten en veel meer fooi in vergelijking met collega’s die de pil namen en dus niet onderhevig waren aan hormonale fluctuaties.

We gedragen ons ook anders

Daarenboven gedragen we ons ook, vrouw én man, onbewust een beetje anders naar aanleiding van de vrouwelijke cyclus. Vrouwen doen rond de tijd van de ovulatie bijvoorbeeld meer moeite om er mooier en aantrekkelijker uit te zien en ze staan meer open voor geflirt. Het bleek ook dat mannen een beetje meer bezitterig zijn als hun vrouw het meest kans heeft om zwanger te worden, met andere woorden wanneer ontrouw bijzonder risicovol is.

Zeg nu nog eens dat mannen niet attent kunnen zijn.

Referentie

  • Haselton, M.G., & Gildersleeve, K. (2011). Can Men Detect Ovulation? Current Directions in Psychological Science, 20, p. 87-92.

Auteur: Karen De Visch

Karen De Visch is bedrijfspsychologe en werkt als researcher in ondernemersschap aan de Vlerick Business School.

 

Wat we onbewust toch vertellen over de liefde

Wat wensen op Valentijn ons vertellen

Valentijnswensen vertellen ons veel over de gevoelens die vrouwen en mannen uiten en wat ze vermoeden dat hun partner wil horen. Uit onderzoek bleek dat vrouwen meer nadruk leggen op liefde en trouw zijn aan elkaar. Mannen daarentegen hemelen hun geliefde meer op en geven eerder blijk van een verbintenis, zónder echt van exclusiviteit te spreken.

Evolutionair gezien zijn dit inderdaad goeie tactieken. Op de vrouw wordt gejaagd en een verliefde man wil een vrouw die trouw  is. Een vrouw zal zich pas volledig geven wanneer haar man blijk geeft van dezelfde verbintenis als zij maakt. Onbewust spelen we vandaag de dag dus nog op die gevoelens in.

Valentijn wordt  doorgaans het meest gevierd als een koppel nog niet erg lang samen is. Wanneer mensen getrouwd zijn en kindjes hebben, vallen woorden rond trouw en verbintenis vaak weg in de berichtjes. De nood om dit te vertellen is kleiner geworden.

Romantische interesse inschatten

Valentijn is vaak ook het uitgelezen moment om als single eindelijk gevoelens tegenover iemand toe te geven. Singles, trek je stoute schoenen dus aan en ga ervoor. Uit onderzoek blijkt immers dat je ‘crush’ en je omgeving waarschijnlijk toch al iets in het snuitje hebben.

Een studie in een speed-date context bracht aan het licht dat we romantische interesses van mensen goed kunnen inschatten. We kunnen dus goed beoordelen of een persoon iemand ziet zitten of niet. Deze vaardigheid is ook nuttig vanuit een evolutionair oogpunt. Weten wie ’the hots’ voor je heeft, kan het zoekproces naar een partner efficiënter maken.

Het inschatten van romantische interesses doen we trouwens al vanaf de eerste 10 seconden dat we een gesprek hebben meegepikt. Dit geldt zowel wanneer die interesse naar onszelf is gericht, als wanneer we twee andere personen observeren. Individuele verschillen niet te na gesproken – sommige mensen zijn nu eenmaal meer een open boek dan anderen – kunnen we ook beter de gevoelens van een man inschatten dan die van een vrouw. Vrouwen zijn, verrassing verrassing, iets minder makkelijk te lezen. Maar als je haar hart wil veroveren, raak je daar misschien best aan gewend.

Referenties

  • Gonzalez, A.Q., & Koestner, R. (2006). What Valentine Announcements Reveal About the Romantic Emotions of Men and Women. Sex Roles 55(11), 767-773.
  • Place, S.S., Todd, P.M., Penke, T.L., & Asendorpf, J.B. (2009). The Ability to Judge the Romantic Interest of Others. Psychological Science 20(1), 22-26.

Auteur: Karen De Visch

Karen De Visch is bedrijfspsychologe en werkt als researcher in ondernemerschap aan de Vlerick Business School. Op twitter vind je haar als @DeVisKar en ze is ook de drijvende kracht achter de @GAPugent tweets.